Nữ diêm dân

Nữ diêm dân xã Long Điền Đông (Đông Hải – Bạc Liêu) cải tạo ruộng muối Mặt trời lên cao tại đồng muối xã Long Điền Đông (Đông Hải – Bạc Liêu) không gian dần nóng lên, cũng là lúc từng đoàn người đổ ra ruộng muối. Cả cánh đồng muối rộng lớn, chạy xa tít vốn vắng lặng bỗng trở thành sôi động khi mọi người bắt tay vào công việc như lăn sân, bơm nước vào ruộng, cào muối... Làm muối là một công việc hết sức vất vả, cực nhọc. Nhưng kỳ lạ là đa phần những người dự lại là nữ giới. Giữa buổi trưa trong cái gió lồng lộng có thể thổi bay mọi thứ ở hải phận Gành Hào (Đông Hải – Bạc Liêu) chúng tôi chuyện trò cùng một nhóm nữ diêm dân. Chị Trần Thanh Thủy, người đã gắn bó hơn 20 năm với ruộng muối hải phận này kể: "Sinh ra và lớn lên từ ruộng muối Long Điền Đông, khoảng hơn 10 tuổi đến nay từ lúc bình minh cho tới khi hoàng hôn, mình đều phải có mặt ở trên đồng muối này. Thoạt nhìn qua, nhiều người cứ nghĩ nghề làm muối đơn giản bởi chỉ cần bơm nước biển vào ruộng rồi đợi cho chúng bốc hơi hết là có thể xúc muối mang…đi bán được”. Còn chị Trần Thúy Kiều, diêm dân xã Long Điền Tây cho biết: Trên nền bùn đất, diêm dân phải lấy phương tiện làm nén để đất có thể cứng như…xi-măng, bằng phẳng như sân bóng thì muối mới có thể kết tinh, tạo thành từng mảng lớn được chứ nếu bùn, bụi bẩn còn thì chất lượng muối sẽ kém đi rất nhiều. Trong khoảng thời kì chờ đợi thu hoạch, diêm dân cũng thẳng ở bên ruộng muối của mình để thẩm tra chất lượng muối, tránh bị những tạp chất khác lẫn vào. Nghề làm muối nhọc nhằn nhưng hạt muối làm ra chỉ đủ trang trải sinh hoạt bình thường. Hễ muối được mùa thì giá quá thấp, còn muối mất mùa thì giá các mặt hàng gia dụng lại đẩy lên cao gấp đôi, gấp ba nên diêm dân cứ ở mãi trong vòng lẩn quẩn nghèo khó. Xúc tiếp với chúng tôi, chị Danh Thị Kha (người Khmer) nữ diêm dân HTX dịch vụ muối – tôm – artemia Lai Hòa (Thị xã Vĩnh Châu – Sóc Trăng) tỏ: "Nghề muối vất vả lắm. Hằng ngày, vợ chồng phải vác và gánh gần 300 gánh từ đồng muối về nhà kho với quãng đường trên 100m, nếu tính mỗi ngày có cả chục tấn muối đã đi qua đôi vai gầy này”. Nhưng vất vả không phải là điều độc nhất vô nhị những nữ diêm dân này phải gánh chịu bởi cái quan trọng nhất chính là sự tàn phai sắc đến kinh hồn do muối gây ra, muối mặn lắm, nó ngấm vào chân, tay và da dù đã mặc quần áo dày, quấn thêm bao găng ở ngoài da vẫn bị bong tróc ra, bủng beo nhìn rất hãi. Với diêm dân, cái bổn phận làm ra hạt muối, vị mặn cho cuộc đời đã được truyền từ đời này sang đời khác, ăn vào máu của mình mất rồi. Từ khi còn là cậu bé lẫm chẫm biết đi, chạy tung tăng cùng bố mẹ làm muối. Làm muối đã là một nghề, thậm chí là vài đời ông bà – bố mẹ - con cháu cùng làm muối. Tạm biệt với diêm dân đồng muối Bạc Liêu, Sóc Trăng, bước xuất phát quốc lộ nhưng trong tôi, hình ảnh những nữ diêm dân bịt kín từ đầu tới chân đang lầm lũi kéo những chiếc cào trên đồng muối cứ ám ảnh. Ở đó, ngoài những hạt muối đặm đà, tôi còn thấy những thế cuộc mặn chát hòa lẫn trong những giọt mồ hôi thấm đầy lưng áo vải. Uyên Phương